11-05-2021

Btw-positie van toezichthouders (eindelijk) verduidelijkt

Btw positie van toezichthouders verduidelijkt

Recentelijk heeft het Ministerie van Financiën een nieuw beleidsbesluit gepubliceerd waarin (eindelijk) wordt ingegaan op de btw-positie van toezichthouders in Nederland. Directe aanleiding vormen twee arresten uit de afgelopen jaren (HvJ EU 13 juni 2019, C-420/18 en Hoge Raad 26 juni 2020) waarin het btw-ondernemerschap van de toezichthouder onder druk kwam te staan. Concreet is besloten dat ondanks het ontbreken van een arbeidsovereenkomst er voor de leden van verschillende toezichthoudende organen geen sprake is van zelfstandigheid in de uitoefening van hun taken met als gevolg dat zij niet btw-plichtig zijn: Het beleidsbesluit heeft een terugwerkende kracht tot 13 juni 2019.

In dit nieuwsbericht behandelen wij de inhoud van het beleidsbesluit en de meest gestelde vragen over dit onderwerp.

1. Hoe was de btw-positie van de toezichthouder tot aan de publicatie van het beleidsbesluit vormgegeven?

Op basis van de geldende wet- en regelgeving moest per toezichthoudende functie worden bepaald of sprake is van btw-plicht. Daarbij was het uitgangspunt dat bij het uitvoeren van één toezichthoudende functie al sprake kon zijn van btw-plicht voor de toezichthouder.

2. Is de toezichthouder in Nederland in het verleden altijd btw-plichtig geweest?

Ja, in beginsel is de toezichthouder in Nederland altijd btw-plichtig geweest. Op 13 oktober 2006 is er echter een beleidsbesluit verschenen die toezichthouders de mogelijkheid bood om btw-heffing achterwege te laten tot en met het aantal van vijf toezichthoudende functies.

Onder druk van de Europese Commissie is dit beleidsbesluit met ingang van 1 januari 2013 ingetrokken en dienden de toezichthouders over de vergoeding voor al hun toezichthoudende functies weer btw in rekening te brengen.

3. Klopt het dat er in 2019 en 2020 relevante ontwikkelingen zijn geweest in de Europese en nationale jurisprudentie die een ander licht op de btw-positie van toezichthouders lieten schijnen?

Ja, dat klopt. In 2019 heeft het Hof van Justitie zich gebogen over de vraag of een commissaris kwalificeert als btw-ondernemer. Op 13 juni 2019 heeft het Hof van Justitie geoordeeld dat (in deze betreffende zaak IO) geen sprake is van btw-ondernemerschap.

Het Hof van Justitie concludeerde dat weliswaar geen sprake is van een juridische ondergeschiktheid, maar dat een commissaris haar werkzaamheden niet in eigen naam, niet voor eigen risico noch onder zijn of haar eigen verantwoordelijkheid verricht. Hierdoor ontbreekt de vereiste zelfstandigheid en is van btw-plicht geen sprake.

Op 26 juni 2020 heeft de Nederlandse Hoge Raad (26 juni 2020, zaaknummer 18/02684) in navolging van het Hof van Justitie geoordeeld over een situatie waarbij een voorzitter en leden werkzaamheden verrichten voor een bezwarenadviescommissie. Daarbij oordeelde de Hoge Raad, in lijn met het Hof van Justitie, dat leden van een adviescommissie voor hun werkzaamheden niet kwalificeren als btw-ondernemer.

4. Deze jurisprudentie lijkt voldoende aanleiding te geven voor een wetswijziging of aanvullende beleid ten aanzien van de btw-positie van toezichthouders. Hoe is dit destijds geregeld?

Naar aanleiding van de uitspraak van het Hof van Justitie in 2019 heeft de Staatssecretaris van Financiën in eerste instantie aangegeven dat de betreffende zaak onvoldoende duidelijk was om nieuw algemeen beleid voor toezichthouders te formuleren.

In de praktijk was er veel kritiek op deze houding van de Staatssecretaris van Financiën. Hierbij heeft de Staatssecretaris van Financiën aangegeven met nieuw beleid te wachten op nationale jurisprudentie van de Hoge Raad in een ‘vergelijkbare zaak’. Deze uitspraak kwam er dus op 26 juni 2020.

Nu, ruim 10 maanden later (!), is er eindelijk een beleidsbesluit gepubliceerd waarin de btw-positie van de toezichthouders wordt verduidelijkt. Dit beleidsbesluit heeft wel terugwerkende kracht gekregen tot 13 juni 2019.

5. Wat is er opgenomen in het nieuwe beleidsbesluit over de btw-positie van toezichthouders?

In het nieuwe beleidsbesluit wordt voor de Nederlandse praktijk invulling gegeven aan de btw-positie van de toezichthouder. Hierbij wordt specifiek ingegaan op (werkzaamheden van) uitvoerende en niet-uitvoerende bestuursleden, leden van Raden van Commissarissen, leden van Raden van Toezicht, leden van bezwaaradviescommissies.

Concreet is bepaald dat ondanks het ontbreken van een arbeidsovereenkomst er voor de leden van de onderstaande toezichthoudende organen geen sprake is van zelfstandigheid in de uitoefening van hun taken met als gevolg dat zij niet btw-plichtig zijn:

  • Toezichthoudend orgaan met wettelijke grondslag in publiek- of privaatrecht (o.a. NV, BV, (bedrijfstak)pensioenfonds)

  • Toezichthoudend orgaan zonder wettelijke grondslag in publiek- of privaatrecht vergelijkbaar met NV of BV (o.a. stichting en vereniging)

  • Bezwaaradviescommissies, adviescolleges met wettelijke taak

  • Toetsingscommissies, geschillencommissies en vergelijkbare commissies

Andere situaties die niet onder bovenstaande gevallen vallen, moeten op basis van de specifieke feiten en omstandigheden van het geval beoordeeld worden aan de hand van regelgeving en jurisprudentie.

6. Wat betekent deze nieuwe situatie in de praktijk?

Het feit dat de toezichthouder in de meeste gevallen niet langer btw-plichtig is, is met name voordelig in de situatie dat de in rekening gebrachte btw niet aftrekbaar is bij de organisatie waaraan deze in rekening wordt gebracht.

Tegelijkertijd kan het vervallen van de btw-plicht er voor de toezichthouder voor zorgen dat btw op gemaakte kosten niet langer aftrekbaar is en er mogelijkerwijs btw herzien moet worden op de aankoop van investeringsgoederen.

Meer informatie of advies nodig?

Wilt u graag weten wat de gevolgen zijn van dit nieuwe beleidsbesluit voor uw organisatie? De specialisten van KroeseWevers helpen u graag.

Btw-positie van toezichthouders (eindelijk) verduidelijkt
Meer weten?
Neem contact op.
Peter van der Sluis - KroeseWevers
Peter van der Sluis MSc
Belastingadviseur
Stuur een mail + 31 (0)5 38 50 49 34
Hulp nodig? +31 (0)53 850 49 00
Contact opnemen
KroeseWevers maakt gebruik van cookies

Om u beter en persoonlijker te helpen, gebruiken wij cookies. Wij gebruiken cookies voor het bijhouden van statistieken, maar ook voor marketingdoeleinden. Door op ‘zelf instellen’ te klikken, kunt u meer lezen over onze cookies en uw voorkeuren aanpassen. Door op ‘Accepteren’ te klikken, gaat u akkoord met het gebruik van alle cookies zoals omschreven in onze cookieverklaring.